Onze goede vriend Jørgen Faerholm, musicoloog met specialisatie ‘Vlaamse Polyfonisten’ ,werd helemaal gek van DJ Planktons zomerhit…hoe heette ‘t nummer ook al weer? Als musicoloog ergerde hem de willekeur van zijn geheugen.
Waar hij zich die zomer ook bevond, overal jengelde dat verschrikkelijk synthetische mopje, in de supermarkt, bij de tandarts, op het strand, bij de apotheker, bij de buurjongen, vanaf de bouwsteiger… met zo’n hit had je geen geheugen meer nodig.
Het nummer denderde vanuit de opgepompte auto’s die langsreden. Hij wist niet eens hoe deze geluidsvervuiling heette…verdiende dit soort auditieve lulligheid wel een naam?
Faerholm begreep heel veel hedendaagsheden niet. Waarom noemden ze muziek een nummer? Waarom duurde een nummer minder dan 3 minuten en waarom moest dan tot vervelens toe worden herhaald? Waarom had deze nummermuziek geen duidelijk slot, geen midden en vaak ook geen begin? En waarom zat er geen meerstemmigheid in, nooit transponerend naar andere toonsoorten?
Waarom zagen auto’s er tegenwoordig uit als te hard opgepompte walvissen op wielen? Waarom en hoe kwam hij nu weer op deze idiote vergelijking?
DJ Plankton reed zelf ook een Ford Boulima, dat had Faerholm zelf ongewild op het journaal gezien. Planktons succes werd breed uitgemeten. Zelfs het Koninklijk Concertgebouworkest was bereid gevonden om vanuit marketingoverwegingen met de gevierde DJ in zee te gaan. Samen zouden ze die ‘Vier bejaarde Jaargetijden’ van DJ Vivaldi eindelijk eens naar een hoger plan tillen en tegelijk even een nieuw jeugdig publiek aanboren of heette dat ‘doelgroep’.
‘Hoe heette dat nummer nou toch?, Faerholm kon het niet uitstaan, alleen die naam DJPlankton stond in zijn geheugen gebeiteld als betrof het een grafsteen.
De zoekmachine bracht verlossing: ‘Kril’ , waar sloeg dat nu weer op?
Dat dit Kril-deuntje van vier noten in je kop bleef hangen werd als bewijs van kwaliteit gezien, wat je meteen kon nafluiten was domweg geniaal. Zou het omgekeerde dan ook gelden? Een niet nafluitbare melodie kon dan nooit wat zijn? Als een melodie uit meer dan tien noten zou bestaan werd het moderne geheugen al overbelast, laat staan van een voortmeanderende ‘unendliche melodie’.
Het fenomeen van de ongewilde herinnering begreep Jørgen niet. Dingen die je dolgraag zou willen onthouden onthield je niet, maar zaken waar je liefst nooit kennis van had genomen bleven tot vervelens toe doorzeuren.
Nu drong zich steeds weer dat beeld op aan het strand waar hij ooit, op die bewuste najaarsdag naar die aangespoelde walvis was gaan kijken. Temidden van de rouwende menigte was het dier ontploft. De stank was niet te harden, menigeen zat onder de smurrie.
Herinnering is een vreemd dier dat zomaar ongevraagd strandt op een bewuste kust.

Er is een nieuw universum ontdekt. Een vers universum zonder ruimte.
Wat meteen in het oog springt is dat ook de materie geheel afwezig is.
Dit nieuwe universum heeft dus geen afmeting van betekenis.
‘Stel je toch eens voor zeg…geen afmeting!’.
‘Het wordt evenmin beheerst door het verschijnsel tijd, daar is immers afstand voor nodig’. ‘Nou dan weet je wel hoe laat het is’ , verzucht kosmologisch onderzoeker Egon Rusp, ‘het is volkomen onlogisch…maar is er wel buitengewoon stil’, doceert de geleerde ,’er zit nergens lucht tussen…onkosmologisch stil…hoor dat?’

‘………………….!!’

‘Nee dus, zie je wel! , geen gelazer met een oerknal…trouwens, die oerknal is natuurlijk
een ridicuul concept, want er was toen helemaal geen lucht…dus hoe zou er ooit geluid zijn geweest? , de stilste knal ooit, oer zonder knal dus, maar dit terzijde’
‘Nog afgezien dat er geen oren waren’ , voeg ik vrijmoedig toe.
Rusp loenst instemmend.

Uiteraard zijn er sceptici die de moed hebben om aan hun eigen bestaan te twijfelen die stellen:
‘Of dit vers ontdekte universum echt nieuw is is overigens nog maar de vraag, het zou ook heel goed kunnen dat het altijd al nooit bestaan heeft’
Egon Rusp blijft echter onverwoestbaar opgetogen dankzij dit soort kritiek:
‘Dat zou voor mij genoeg reden zijn om daar te willen leven!’ ,is zijn reactie.

‘Hoe heet het?’ ,vraag ik aan Egon, ‘….het Ruspiversum?’
‘Nee nee, het mag geen naam hebben’.
Fantastische kerel die Rusp, zo’n grote geest en altijd zo bescheiden gebleven.

(Schilderij: Michael Sowa)

Leendert Bultman, boekhoudkundig ingenieur aan de Minervalaan, Oud-Zuid werd er helemaal gek van, tenminste dat dacht hij in zijn kantoor aan huis. Er was natuurlijk nog nooit iemand gek geworden van mooie nieuwe schoenen, integendeel, de meeste mensen leefden helemaal op van vers schoeisel, zeker als ze zo perfect pasten. Waar ze opeens vandaan kwamen begreep hij niet…het ging de hele dag door…mensen aan de deur met schoenen. Of hij ze even wilde passen…wat of precies zijn maat was…hetzelfde paar hadden ze ook in bruin… stuk voor stuk heel beleefde mensen, zo aardig dat ze aan de deur kwamen …speciaal voor hem, dat gevoel gaven ze Leendert. Zulke innemende mensen kon je toch niet zomaar de deur wijzen, want hij liet ze, gastvrij als hij was binnenkomen.
‘Let u maar niet op de rommel, de papierwinkel’.
Dan zaten ze daar gerieflijk in zijn eigen fauteuil met stapels schoenendozen. Waar ze hem mee van dienst konden zijn…en of hij al koffie had gehad? Ze vroegen alles ongevraagd. Voor hij er erg in had hij nog weer een paar broques gekocht.
Daar stond Leendert dan op zijn sokken met een snel gezet kopje koffie voor de schoenverkoper. Zijn eigen ongepoetste schoenen had hij nog even gauw onder de bank weten te schuiven. Wat zou zo’n man anders over hem denken als hij die kale neuzen zou zien?
Het kostte hem de grootste moeite om op een nette manier van deze genereuze aanbiedingen af te komen, vriendelijk maar vastberaden bleven ze aandringen. Dat het toch een eenmalige kans was, zulke kwaliteitsschoenen voor een ‘vriendenprijsje’ , morgen zijn ze uitverkocht, het laatste paar!
Ze boden hem zelfs hun vriendschap aan. Wat een hork moest je toch zijn om zo’n prille vriendschap te beschamen? Ze wisten het goed gemaakt: ‘twee voor de prijs van één!’
Gedwee paste hij elke nog betere, nog mooiere schoen. Steeds radelozer werd hij om weer een nieuw excuus te bedenken waarom de schoen toch niet zo passend was voor hem. De smoes dat hij geen geld in huis had werd genadeloos afgestraft met de boodschap dat de schoenenvriend het geld de volgende week wel zou komen ophalen.
Leenderts hele zijkamertje stond inmiddels vol met schoenendozen.
Tenslotte deed hij niet meer open, voor niemand. Een paardenmiddel…maar hij had inmiddels genoeg schoenen voor drie volgende levens. Zijn huisarts sprak het woord zenuwinzinking uit, waar Leendert onmiddellijk van begon te beven.
Hij trok het zich aan dat hij nooit nee had leren zeggen. Nee zeggen was voor een ‘echte’ Bultman gewoon geen optie. Iedereen zou hem verlaten en links laten liggen wanneer hij nee zou verkopen. Hij vroeg zich af waarom hij aardig gevonden wilde worden. Als hij aardig zou zijn geweest dan zou hij toch geen bevestiging van anderen nodig hebben? Bultman was ervan overtuigd dat hij onaardig geboren was.
Na een jaar werd hij ontslagen uit zenuwinrichting Den Dolder. Hij had het daar heerlijk gevonden tussen de bomen en vroeg zich nu af wat hij fout had gedaan dat hij weggestuurd werd.
Zijn schoenenvoorraad bleef onaangeroerd, stuk voor stuk schitterende exemplaren. Alleen al de gedachte eraan knelde.

De punt trok een lijntje
van hier naar ergens
op het papier en onderweg
bleef het potloodlijntje overal hier
op papier dan, maar ook in het echte.
Je volgde gewoon het lijntje dat achter
de potloodpunt ontstond, nu kon de lijn naar rechts of links afbuigen.
Het kon letterlijk alle kanten op, ook door het papier heen als je diep
genoeg drukte en zelfs omhoog als je de lijn omhoog trok de hemel in
boven het papier, waar alle mogelijke leeflijnen rondzweefden.
Dit gebeurde vanzelf als je van uit vogelzicht de grote lijn wilde overzien.
Dan zag je opeens een rivier daar ver beneden in dat sneeuwlandschap
meanderen, een platte grond van een maagdelijk land op zoek naar vormen.
Daarna vloog de potloodpunt weer naar beneden, precies daar waar de vorm wilde groeien. Soms pikte de punt als een snavel stippen uit het hagelwitte papier,
daar bleven dan donkergrijze pikkels liggen, kennelijk voedsel voor de ziel.
Jij was de toegewijde dienaar van deze goddelijke punt als zij jouw hand hanteerde,
jij mocht haar slijpen, een heilige taak waar zij een punthoofd van kreeg.
Later pas begreep je dat tekeningen zijn als fotonegatieven, ze moeten nog worden afgedrukt in de geest. De potloodgodin tekent puur licht.