Smolt
Welke schatten aan ervaring liggen er
opgeslagen in oude ijsbergen…
duizenden jaren bevroren geheugen,
eonen neerslag van betekenis.
Wijs ijs drijft als koude grijsaard rond.
Het stille smelten geeft hoogbejaarde kennis vrij,
gesmolten kennis van de directe ervaring…
kennis van het vloeibare zijn.
Losgedooid van de pool dwaalt de berg af
richting Evenaar,
waar het gulden midden hem warm onthaalt,
ze omarmt hem en fluistert:
‘Kom hier maar thuis oude koude held!’
De oudste wordt een jonge dwerg,
zelfs zijn topje smelt…weg.
Ons wacht een stortvloed van kennis,
ook voor wie geen dorst heeft.
Bejaagd
Als je ook maar even niet oplet
voel je je bekeken door de dingen
die aan je aandacht weten te ontsnappen
voorwerpachtigen zijn zo gehaaid in
het aan aandacht ontsnappen
als bejaagde dieren houden ze zich
schutkleurig schuil in hun biotoop
van algemeen aanvaarde cliché’s
zonder ogen houden dingen jou
vanuit hinderlagen in de gaten
en betrap je ze op hun stalkgedrag
doen ze doodleuk alsof ze dood zijn
gevonden voorwerpen,
niemand komt ze ophalen.
Is dit hun verongelijkte wraak
omdat niemand ze mist?
Het geen
Soms weet je niet wat je ziet…of wel soms?
Of wist je het altijd al niet?
Of had je er al een taalplaatje opgeplakt
en had je dat woord ‘begrip’ genoemd…
en ben je dat begrip toen maar
voor begrijpen gaan aanzien?
Vroeg het zich nooit af
wat datgene is wat…
iets denkt te begrijpen…
wat iets meent te menen…
wat iets moet willen…of niet
wat ergens iets van moet vinden…
wat plannen moet maken…
wat zichzelf doelen moet stellen…
hetgeen zin moet geven aan betekenis
Of ligt de zin in het betekenisvrije?
Amuse
Ze trekt ‘n gezicht als een punaise
bij het voorproeven van de amuse
voor de tong kennelijk een malaise
wellicht toch geen gepaste keuze
combinatie chocovla met mayonaise
geserveerd in ‘n badje mintgazeuse
‘n exquise receptuur van Louis Seize
al wegslikkend zegt ze: très delicieux!
De Praagse Kanarie
Vaclav Zandarek was die legendarische zanger uit begin vorige eeuw. Een Praags natuurtalent zonder weerga, met een onwaarschijnlijk groot bereik. Er zijn zelfs coloratuuropnames van deze ‘Praagse Kanarie’. Zo makkelijk als Zandarek zong is vastgelegd op enkele zeldzame wasrollen en schellak-grammophoon platen. Het is een jammerlijk wonder dat er niet veel meer opnames gemaakt zijn. Zandarek ging destijds op tournee door geheel Europa. Hij zong in alle talen…zo werd hij tijdens zijn triomftocht in programma-boekjes aangeprezen.
In werkelijkheid sprak hij alleen maar Tsjechisch en zong hij fonetisch en begreep dus totaal niet wat hij zong. Des te opmerkelijker dat zijn tekstbehandeling geroemd werd en het publiek tot tranen toe kon ontroeren. Dit moet dus puur aan zijn stem hebben gelegen. Nu is het zeer moeilijk om fonetische teksten te onthouden. Geleidelijk aan begon Vaclav steeds vaker zelf lukrake fonetische klanken te fantaseren waarbij het sonore timbre van zijn gouden strot optimaal tot zijn recht kwam. Het publiek raakte alleen maar nog meer ontroerd.
Deze geschiedenis toont aan dat tekst blijkbaar totaal ondergeschikt is aan de klank, het is de klank die bezielt en niet de betekenis.
De platenmaatschappijen wilden met hem echter geen opnames meer maken met onzinteksten. Dit valt allemaal na te lezen in zijn biografie ‘The Phonetic Years’ ; voor wie het Tsjechisch niet beheerst is er nu de Engelse vertaling.
Vers van het Veld
Wandelwol
nu ben je weer een kudde
rondwandelende wol
permanent van vorm
veranderend
dit is een leven zonder hek
nomadisch dwalend
door deze wereldtuin
meanderend
je zou toch wel gek
zijn dit leefruim af te grenzen
de enige weg
om inperkingen
weg te dwijnen
lijkt door radicaal te ontmensen
wezens zijn geschapen
voor hekloze domeinen
Puree
Wat ben je vandaag nu weer?
Je lijkt wel een vork…
een vork die hoe dan ook
niet in de steel zit.
Al prakt de viertandige wel
alle gaargekookte gedachten
in de hersenpan tot kruim.
Het brein denkt zich steevast
toch zo mooi in de puree…
Een moment later blijkt
er niets gebeurd en
niemand die ermee zit.
Hoe ‘n vork die geheel
niet in de steel zit
zo kan prakkiseren?
Gaat men er gemakshalve
en onterecht vanuit dat vorken
gewoontegetrouw in stelen zitten?
Er gaapt hier echter
een wonderlijke leegte
tussen steel en vork.
De enige lijm schijnt
hier het geestige
puree-achtige brein
Tastzin
Mensen klagen wel eens over fantoompijn.
Een verdwenen ledemaat dat jaren later nog van zich laat voelen, alsof het er nog altijd is…als levend gemis. Sommigen gebruiken het begrip ook voor een overleden huisdier of medemens.
Ook voor het ballingschap waarbij men zich geamputeerd voelt van zijn vaderland, afgesneden van zijn moedertaal hoorde ik al mensen klagen over fantoompijn. Het begrip verruimt zich.
Het wonder van haptonomie is het zich voelend verbinden en het zich uitbreiden in een ander lichaam of in een ‘dood’ object. Denk aan de kapitein die zich in zijn schip uitbreidt of de musicus die zich in zijn instrument verlengt. Het is de sensatie van eenwording en bezieling die je met recht fantoomgeluk zou kunnen noemen. Lichaam en geest breiden zich uit zodra het zich met hart en ziel uitbreidt in iets ‘schijnbaar‘ anders.
Bewonderen brengt dezelfde kwaliteit van verbinding en uitbreiding met zich mee. Men voelt zich groter, ruimer, vrijer. Met begrijpen heeft dit niets te maken. Je kunt immers heel goed iets bewonderen juist als je er niets van begrijpt. En als je kunt erkennen dat je zelfs van jezelf niets begrijpt en kunt verwonderen en bewonderen blijkt fantoomgeluk je eerste natuur. Een spookachtige kwaliteit, geestige essentie.