Kaalkunst


Weet je wat je ziet of weet je het niet?
Kun je het thuisbrengen of weet niet hoe je het moet plaatsen?

Arte Povera is een kunststroming uit Italië met prachtig klinkende namen; Giuseppe Penone, Michelangelo Pistoletto, Giovanni Anselmo, Luciano Fabro.
Arme kunst blijft vrijwel anoniem.
Voor de oplettende beschouwer is ze evenwel overal te zien.
Tegenwoordig zelfs wel eens in een museum.

Dat uit armoede prachtige dingen ontstaan is een openbaar geheim.
Neem de pizza, ontstaan uit chronisch gebrek aan ingrediënten. Eetkunst zou beschermd moeten worden als Europees erfgoed.
Een goede pizza ziet eruit als een schilderij en smaakt uit de kunst.

De arme kunststroming is voorgekomen uit mensen die geen kunstopleiding konden volgen.
Zo werden ze gedwongen om ongediplomeerde kunst te maken.
Geld voor materiaal hadden ze vaak niet.
Ze vonden spelenderwijs precies wat ze nodig hadden in de overvloed van restmateriaal.
Kunst als gelukkige bijvangst van de consumptiesamenleving.
Officiële musea zaten niet te wachten op gedistingeerde armoede.
Ze maakten van de nood een deugd en gingen ongevraagd de openbare ruimte gebruiken.
Plots doken er objecten op in het openbare leven, vaak zonder afzender.

Arte Povera blinkt uit in het onderscheiden van hoofd- en bijzaken.
Theorie, verhandelbaarheid, status, naam van het werk en van de maker worden als irrelevante bijzaken gezien.
Je zou zeggen; wat blijft er dan nog over?
Het materiaal, de vorm, de direct ervaarbare fysieke aanwezigheid, de onvoorspelbare locatie, de ondefinieerbaarheid ( het ‘ding’ stelt je voor een raadsel )

Juist door deze openheid, los van aannames, kan het werk zonder tussenkomst van bijzaken tot de verbeelding van de toeschouwer spreken.
Het werk krijgt de kans om te schitteren door de afwezigheid van voorgeprogrammering.

Kunst leeft in de geest van de verbeelding.
In de verbeelding vindt het beeld zijn voorlopige voltooiing.

Openbaar kunstgebit


Het gebit is aangeboren gereedschap voor de jager verzamelaar.
Voor de mens op het idee kwam gereedschappen te maken had hij al een mond vol tanden.
De eerste gereedschappen werden dan ook gemaakt van andermans tanden, pijlpunten van haaientanden, een kaakbot met tanden werd als zaag gebruikt.

We liepen vanuit het Geuldal een Limburgs grensdorp in.
Een gaaf gebit en een warme bakker lachten ons toe.
De doorgesneden mond van vlees en bloed maakte het beeldmerk nogal luguber.
De banketbakker en de tandprotheticus, tweelingbroers, woonachtig in het gehucht.
Hun foto hing in de zaak.
De een levert het dagelijks brood en gebak, de ander het benodigde gereedschap om de deegwaren weg te werken.
We bestelden een broodje en wat handgebak voor onderweg.
Als eerstgeborene moest hij de zaak van vader overnemen, vertelt de bakker.
Mijn broer kwam 28 seconden later en is altijd de jongste van de twee genoemd.
Mijn jongste broer snoepte zo graag dat zijn melkgebit door de tandwolf verslonden werd.
Wij bakkers snoepen zelden dat is bekend, we proeven voor het de oven ingaat.
Rauw deeg gist na in de maag en bederft de eelust.
De sausijzenbroodjes werden even voor ons opgewarmd.

Mijn jongste broer hield van boetseren maar werd afgewezen op de kunstacademie.
Hij dacht te klein, zo werd hem meegedeeld.
Tandprotheticus was een haalbaar alternatief.
Kleine beeldhouwwerken voor inwendig gebruik.

Bij het verlaten van de bakkerij werden wij verrast door een schap ingericht voor tandverzorging. Tandenborstels, tandpasta, spoelmiddelen.
Preventie, je kunt het maar beter voor zijn, verklaarde de bakker opgewekt.

Barista van de ziel


Het oog wil ook wat,
maar het gaat uiteindelijk om een stukje totaalbeleving…
om de klant mee te nemen in een experience…
waarin het product als het ware een voertuig is
om het marketingconcept te verhullen in een soort van real-life infotainment
zodat de content ongemerkt over het voetlicht komt en daardoor juist het maximale effect teweegbrengt in de lifestyle van de consument zoals hij/ zij zou willen leven maar zelf nooit op het idee zou komen
als wij, barista’s van de ziel, niet op inspirerende wijze op deze nog ongekende mogelijkheden zouden wijzen,
het draait allemaal om beeldvorming en exposure van wie je wilt zijn, extended identity en vooral over hoe je wilt overkomen
in de ogen van ’the happy few’, zien en gezien worden,
daar gaat deze barista-clinic dan ook in eerste instantie over,
na het halen van jullie master-degree zullen jullie allen volleerde barista’s zijn.
Een goede barista weet de klant ongemerkt zijn ziel te ontfutselen,
want het gaat niet om geld,
geld is het water in de rivier,
het gaat om de bedding,
het gaat om de ziel,
hebben we de ziel,
dan hebben we als het ware het gat in de hand van de consument geoogst en komt er geen einde aan de potentiële cashflow, alleen dat gat kan het gat in de markt vullen,
die twee gaten zijn als communicerende vaten,
dat is the core business van de ware barista.

En wat is onze tool daarbij, Ralph zeg het maar?
Melkschuim??
Heel goed Ralph, alleen wij noemen dat hier gewoon…Foam.

Geluidsjager

In mijn vorige leven als straaljagerpiloot bij het squadron Special Forces was ik maar in één ding geïnteresseerd: om ooit door de geluidsbarriere te gaan.
Het was SF16 piloten streng verboden met dit idee te spelen en daardoor zeer verleidelijk.
De praktijk is immers altijd te verkiezen boven welk idee dan ook.

De dag dat ik acht keer achtereen door de barriere vloog wist ik dat ik eenmaal geland ontslagen zou zijn.
Ik was van plan de kist keurig te laten landen en voor de verkeerstoren te parkeren.
Na de eerste knal had ik niets meer te verliezen dus kon ik het net zo goed nog eens, elke volgende dreun werd ik euforischer.
Mijn lichaam werd geluid, geluid als een klok, die nu nog nazindert.

Het is een algemeen verbreide wens van de mens om te vliegen, mijn wens was om te knallen.
Dankzij de connecties van mijn vader bij de koninklijke landmacht was ik door de strenge toelatingsselectie heengeloodst.
Van jongsaf aan had ik een obsessie met muziek, of beter gezegd met geluid.
Ik ontdekte dat alles geluid maakte.
Men betichtte mij van vandalisme en ziekelijke vernielzucht, terwijl ik alleen maar diepgaand nieuwsgierig was naar de klank van bijvoorbeeld Meissen-porcelein op plavuizen vloeren.
Windsorservies klonk weer anders dan Delftsblauw, Sèvres weer subtieler dan Wedgwood.
En een kat klonk weer anders dan een vogel, uit het raam gegooid.
Na het geluidsonderzoek met de kat werd er ernstig getwijfeld aan mijn geestelijke vermogens.
Het psychiatrisch rapport vermeldde : chronisch empathische deficiëntie en auditief obsessieve dwangneurose.
Het leger zou mij wel africhten tot modelburger, zo dacht mijn vader.
Mijn moeder had alleen maar hysterisch gekrijst bij ieder experiment dat ik met onderkoelde precisie uitvoerde.
Ook haar geluid vond ik fascinerend vanwege de variëteit aan klankkleuren.
De jugendstill-vaas van Emile Gallé overtrof mijn stoutste verwachtingen.
Moeders klankkleur trof mij diep in de ziel, ronduit schitterend.

De achtste keer was de schokgolf zo heftig dat mijn schietstoel afging en het toestel stuurloos zijn vernietiging tegemoet vloog.
Was het een onbewust puberale wraak op mijn vader om mijn luchtmachtcarriere zo te beëindigen?
Ik denk het niet.
Voor mij is de wereld niets dan trilling, klank, muziek.
Dat mijn ouders niet meer tegen mij praten zegt mij alleen maar hoe onmuzikaal ze zijn.
Waardoor ik mij soms afvraag aan wie ik deze gave te danken heb?

Bungelend aan een grove den werd ik ingerekend door de militaire politie en na een tribunaal oneervol ontslagen.
Ik had daar als betoverd gehangen, genietend van de naderende sirene met het Doppler-effect.
Een sluitende celdeur en marcherende voetstappen door de gevangenisgang konden mij zeer bekoren en uiteraard het afhameren van mijn proces, hout op hout.
De wereld is prachtig van klank.

Rondbreien

Een man mag niet huilen maar zeker niet breien.
Momenteel zijn er mannelijke wiskundigen die zelf zijn gaan breien om beter inzicht te krijgen in de tastbare consequenties van de wiskunde.
Door de abstractie fysiek te maken hopen ze intuïtie te ontwikkelen voor meer wiskundig inzicht.
De man als wiskundemeisje.

De wereld is niet af, de mens is niet klaar.
Mens en wereld blijven slechts een mogelijkheid die waargemaakt wordt.
Evolutie woekert maar voort met haar talent voor variatie, kennelijk schept ze er plezier in.
Waarom moet een verhaal af zijn als de wereld zelf een open einde is dat ieder moment opnieuw begint?
Schepping is een levend gegeven, een permanente stroom van vorm en verval van vorm.

De mens wil alles maar rondbreien, afmaken, de cirkel rond maken.
Ze trekt conclusies om daar een bestemming van te maken.
Overbodige moeite, de cirkel is namelijk een spiraal die nergens eindigt.
De bestemming is juist in de stroming op te gaan, vorm verliezen in het vorm vinden.
Verandering van vorm is blijvend.

Het misverstand heerst dat leven ergens stopt en moet stoppen. Leven is onstuitbare herschepping, recreatie van het onverwoestbare.

De grasdaad


Waar was u gisteren jongstleden op het moment van de gebeurtenis?
Toen was ik hier als het gras, maar het gras is niet van gisteren.
Waren er getuigen bij die uw verhaal kunnen bevestigen?
Het gras is mijn getuige, als de koeien mijn getuigen niet hebben opgegeten.

U hebt geen geldige papieren, kunt u bewijzen diegene te zijn voor wie u zich uitgeeft?
Als papier voor bewijs van het zijn kan doorgaan waarom zou gras dan niet volstaan?
Wie bent u nu echt?
Ik ben hier als het gras zoals ik eerder verklaarde.

Wat was uw motief om gisteren hier te zijn?
Het spijt mij te moeten bekennen: voor mijzelf ben ik altijd hier, waar zou ik anders moeten verblijven dan hier?
Dus u bekent?
Ik beken altijd hier te zijn, zelfs als ik er niet meer zou zijn dan nog zou ik hier zijn.

Hoe bent u mij op het spoor gekomen?
We hebben u laten schaduwen.
Wat is er feitelijk gebeurd?
Er is niets gebeurd, er is iets nagelaten.

Dus de aanklacht is nalatigheid?
Juist, het niet hebben gedaan is de aanklacht.
Dan moet ik weer bekennen: ik heb het niet gedaan.
Mooi dan is de zaak rond.

Maar wat is er nagelaten?
Dat weten we niet, dat wordt nog onderzocht.
Wat is de hoogste straf?
Dat u wordt gemaaid bij zonsopgang.

Lakentaal

Complexiteit is te simpel voor woorden.
Neem een strakgestreken laken en beslaap het.
Spontaan en onbedoeld ontstaat er een complex patroon.
Unieke vouwen, kreukels, rimpels in het uitgestreken gezicht van het laken.
Zo vieren lakens de traditie van het eenmalige.

Wellicht kijken we hier niet naar een laken.
Is het een satellietfoto van de onlangs ontdekte ijsplaneet Hoth?
Of zien we het gekreukelde bloemblad van een witte papaver dromend in de knop?
Zo ligt het waken tussen twee lakens te kijken hoe de dagelijkse verwikkelingen zich ontwikkelen tot de simpele eenvoud van geen enkele vouw.

In mijn droom loste de planeet Hoth op in het universum van het onbestaanbare.
Wat daar allemaal niet bestaat dat wil je, gewoon weg, niet weten.

Fabel van de stroomboom

In onze achtertuin is een windmolen geplant.
Een boomstam van 40 meter hoog met een dikke helwitte bast.
De bloembladen van de rotor zijn zeker vijftien meter lang.

Hoge bomen vangen veel wind, de meeste wind vangen de hoogsten. Hoge omen denken zo de meeste stroom te kunnen oogsten.
De windboom is geworteld in een betonnen stronk van acht bij acht.

De hoge omen hebben een heel park bedacht, niet om in te wandelen, maar om in gratis wind te handelen, achter een laptop in een kantoorflat.
Een wit bos voor groene stroom uit de blauwe lucht, code rood.

Je moet er wel van houden want het is zo goed, zo groen en zo wit.
Toch houden wij meer van mooie schoonheid.
Schoonheid die wegvalt in de omgeving.
Het meer dan de som der delen.
Daar zwemmen wij graag in.

Langs de trap binnenin de stam klom ik omhoog naar het rotorhuis.
Het was een flinke caravan daarboven, vol met slimme technologie, zo legde de onderhoudsmonteur trots aan mij uit, deskundig op een detail.
Hij begreep het zelf ook niet allemaal.
Wat hij als bewijs leek te zien van hoe slim het allemaal wel niet was.
Het gonsde daarbinnen als een gigantische hommel.

Met mijn vingers in mijn oren, kijkend vanuit het ene kleine raampje beleefde ik mooie schoonheid, een prachtig vrij uitzicht.

Dat is je blinde vlek bewust gebruiken.
Je gaat ergens helemaal in en je ziet het niet meer.
De witte boom is verdwenen.

Schaduwschrift

De zon is graficus, haar licht schrijft
met schaduwinkt de achterkant der dingen,
ontwerpen door licht te werpen

langs de veelvormige lineaal der dingen
trekt ze genadeloos strakke lijnen, met vuurvaste hand
feilloos spreekt ze elke vormtaal, zonder dialect

waar je ook kijkt zie je haar magische ontwerpen
meevloeiend met de hemelse zonnecurve

het ontwerp is van schaduw, als het ware een voorstel tot,
een schets voor een mogelijk heden.

De uiteindelijke realisatie in licht gumt het ontwerp uit.
Het beeld is van puur licht en tegelijk van zuiver zicht.

de zon is lichtbeeldhouwer, ze schept zonder te weten,
ze doet door niets te doen, ze toont door te stralen

want zon ziet alles, behalve schaduw

Steen en gras

De indiaan in ons bestaat als het wilde gras tussen de geplaveide tegels,
als water dat als rivierrimpels het gezicht van de aarde betekent.
De geest van de natuur zal alle versteende cultuur overwoekeren.

De beschaafde europeaan kocht een huisje op een tropisch eiland.
Een paleisje erbij, voor een habbekrats, te druk en te ver om te wonen,
na drie maanden, het paleis overwoekerd, na een jaar onvindbaar.

Leg een keurig fietspad aan langs een vredig bomenlaantje,
na vijf jaar worstelen de wortels de tegels uit hun strakke verband.
Nog wat later staat er een bord: Gevaarlijk wegdek! Betreden op eigen risico!

Druk een vrij mens in een mal van een geordend, voorgeprogrammeerd bestaan, binnen tien jaar kan de eerste burn-out worden geoogst en de midlife-crisis.
Zo kan een geslaagd mislukt leven perfect worden gefabriceerd.

Als achtjarige en beginnend indiaan gooide ik een zelfgesneden speer
meteen de eerste keer raak, in mijn gave scheenbeen.
Zo leerde de natuur dat een jager zijn eigen prooi is.

Stop met beheren, beheersen en het onderwerpen van de natuur.
Natuur floreert bij zorgvuldige verwaarlozing.
Laat de menselijke natuur woekeren in het wilde weg.