Man zonder gewoonten

Hij woonde ergens bij ons in de buurt, dachten we. Een op het eerste gezicht onopvallende man, schutkleurig gekleed.
Hij viel vrijwel weg tegen de achtergrond van het grijze beton. Het was dat hij bewoog dat je hem kon onderscheiden, weliswaar zeer langzaam en weloverwogen.
Wat hij voor werk deed wist niemand. Op de meest onvoorspelbare momenten troffen wij hem op straat, op weg naar huis of naar zijn werk? Of kwam het omdat wij hem toevalligerwijs ontdekten in het voorbijgaan? Lag het aan onze eigen onopmerkzaamheid.
Wij straatjongens begonnen hem ‘de man zonder gewoonten’ te noemen. Hoe vaker we hem bekeken viel zijn onbepaaldheid ons steeds meer op. Het waren toch gewoonten die een mens een vorm geven, of vergisten we ons?

Op een keer zijn we hem gevolgd om er achter te komen waar hij woonde of werkte…Wat heel vermoeiend was omdat hij zich zonder enige haast verplaatste. Soms stond hij plots langdurig stil bij kleine dingen die onderweg zijn aandacht opeisten.

De achtervolging duurde uren.
Hij leek nergens heen te gaan. De avondschemering viel, wij gaven het op.  Onderling fantaseerden we over hem.
Zou hij een zwerver zijn? Maar hij zag er altijd keurig netjes en kleurloos uit?
En altijd in dezelfde kleren? Had hij een garderobe van louter dezelfde kledingstukken?
Was hij niet gewoon een handelsreiziger in herenkleding?
Zijn gezicht stond altijd verwonderd, net als de lijn van zijn kortgeschoren schedel die de vorm van een vraagteken had.
Op een keer had één van ons hem in de bus zien stappen.
‘Waar ging de bus naartoe?’ ,vroegen we onze informant.
‘Er stond ‘Buiten Dienst’ op het busbordje.
Zou hij directeur van het gemeentelijk vervoerbedrijf zijn?
‘Waarom vragen we het niet gewoon aan hem zelf?’, stelde ik voor.
Mijn bondgenoten leken te schrikken. ‘Of durven jullie niet?’, daagde ik hen uit.
Hun ogen richtten zich stilzwijgend op mij.
Ik begreep dat ik de aangewezen persoon was.
In de daarop volgende weken deed ik geen oog dicht. Zo geobsedeerd raakte ik door de gewoonteloze man. Waar en hoe zou ik hem moeten benaderen , hoe zou hij reageren.
Op een of andere geheimzinnige wijze leek hij onaanspreekbaar, onbenaderbaar.
Alsof je zou aanleggen op een verboden eiland? Ja, hij leek nog het meest op een wandelend eiland. Het voelde zeer ongepast om hem lastig te vallen met zo’n banale vraag naar wie of wat hij was.
Overdag was ik op straat permanent op mijn hoede of ik hem ergens zag wandelen.
Toen ik hem uiteindelijk na drie dagen zag staan, liep mijn lichaam de andere kant op, terwijl hij naar de schaduw van een boom stond te kijken.
Al had ik de moed kunnen opbrengen, mijn lijf wenste niet mee te werken.
Mijn vrienden bleven mij vragen stellen over het wandelende raadsel. Om ervan af te zijn vertelde ik ze dat de man mij in vertrouwen had genomen op voorwaarde van strikte geheimhouding. Hun wenkbrauwen gingen omhoog, ze knikten instemmend naar elkaar.
Stilaan verdwenen mijn ‘bondgenoten’ uit mijn leven. Ze leken mij voortaan te mijden en te ontwijken als ik ze tegen kwam.
Ik begon te vermoeden dat de man mij besmet had. Steeds vaker vond ik mijzelf in mijn lichaam dat ergens door de stad had gewandeld, terwijl het stilstond bij iets schijnbaar onbenulligs wat mij leek te betoveren.

Vers van het Veld


Photo: Jelle Touw copyright 2017

My oorlewing sy te skuil,
oplos in die omgewing

Ek wees eg waar geen voël nie,
onsigbaar sy my behoue tuis

Laat my faamloos geniet
van te lig in hierdie vrijveld

As jy my eiskilbreeksel vind
die voëls sy al vleuëlver gevlug

Jy sal vergeefs grijp in oop lug
my kind rus op die waaiwind

Zwarte doos

Slaap. Een instant vakantie,
een nooit geboekte vlucht,
geen incheck-ritueel,
meteen aan boord als verstekeling in het vluchtruim.
Geen tijd om in te pakken, het tijdloze pakt al je bagage af.
Je vertrouwt haar, zo zeker ben je van dit hier dat overal is.
Het kost je niks, bovendien taxfree winkelen in droomwerelden.
Twee neergestortte oogleden zijn genoeg als visum.
Slaap is het bodemloze continent,
om daar nergens te landen is de ultieme bestemming.
Niet aankomen is een thuiskomst.
De ziel kruipt onder elke denkbeeldige huid,
ze speelt alle rollen met een knipoog naar de camera.
Een wakkere zwarte doos neemt de hele vertoning waar.
Sinds mensenheugenis vist men naar die zwarte doos, waarom eigenlijk?
Als je wilt weten hoe het zit? Val in slaap!
Je krijgt antwoord op vragen die je nooit zou kunnen bedenken.

‘De kunst van het mens zijn is de juiste vraag te stellen bij dit overstelpende antwoord waarmee het leven ons omgeeft’
F Wildesheim

Voëlvrij

Die lewe wees so rauw,
soos groen as gras.

Ek wou dat ek nog ’n eier was,
So voëlvrij, sonder liggaam nie.

Hier kaalgat te lig in die son,
dat niemand my aantref.

Ach, hemellug broei my uit
met jou baie dik agterent.

Beskerm my met jou wolkvlerk
teen die suiwerkoue lentenag.

{CAPTION}
Photo: Jelle Touw copyright 2017

Wegenwachter


Je rijdt je leven lang al in dezelfde auto. De auto die je van je ouders hebt gehad.
Het rijdt lekker en het is je vertrouwd, je eerste geschenk, zo dierbaar.
Na jaren intensief gebruik start de auto wat langzamer, hij trekt ook niet meer zo hard op.
De buitenkant heeft wat deukjes en krassen. De richtingaanwijzer valt uit evenals de claxon. Je kunt geen nieuwe kopen, ook niet ruilen voor een ander tweedehands model. In dit soort wereld leef je nu eenmaal. Uitdeuken helpt niet.
Dit is een auto voor het leven. Je moet er zuinig mee rijden. Onderhoud plegen, juiste brandstof. Als je een keer midden in het verkeer stilstaat langs de kant van de weg slaat de schrik je om het hart. De wegenwacht lapt je motor wat op, vervangt een onderdeeltje en je kachelt weer naar huis.
Gaandeweg verander je in een gevaar op de weg.
Na een fikse aanrijding is het karretje vrijwel een wrak. De wegenwacht is echter zo handig met lapmiddelen dat het motortje nog net stationair blijft draaien. Optrekken gaat alleen nog met heel veel gasgeven. Je vertrekt voortaan kuchend vanuit een blauwe walm.
Een jaar later geeft de wegenwacht het op, de accu is dood en onvervangbaar.
Maar hij is zo behulpzaam om je te slepen naar je plaats van bestemming.
Zo blijft hij je voortslepen, soms zeer tegen je zin in. Als je hem ervan overtuigt dat je genoeg hebt van dat gesleep stelt hij voor om je hele vehikel achterop zijn truck te zetten, om je rond te rijden. Eigenlijk kan de wegenwachter geen afscheid van jouw auto nemen, een zeldzaam oldtimer model. Nutteloos en onmachtig word je rondgereden.
Je hebt geen weerstand tegen de eigengereide wegenwachter.
Als het alleen aan jou had gelegen was je allang die auto uitgestapt. Voortijdig uitstappen mag helaas niet. Zolang het wrak op jouw naam staat ben jij op papier de chauffeur ook al heb je al twintig jaar niet meer zelf gereden.
De wegenwachter lijkt wel een autodokter die de eed van Hippocrates heeft gezworen.
Soms denk je wel eens dat een autosloper meer empathie heeft met een capabele chauffeur die gewoon geen functionerend voertuig meer heeft. Waardig uitstappen.

Uitlaatgas


Geschiedenis is een achteruitkijkspiegel.
Met dit verschil dat het achteropkomende verkeer ons nooit kan inhalen.
Een eindeloze file van historische feiten achtervolgt ons
De file achter ons toetert.
Geschiedenis als uitlaatgas.

Waarom rij ik niet door, waar wacht ik nog op?
De weg voor mij is leeg, voor vrij verkeer.
Ik hoef nergens heen en sta graag stil bij de dingen,
de enige manier om geen geschiedenis te maken.
Er is al genoeg uitlaatgas.

Sabbatical life

“Ik ga voortaan alleen vandaag niet naar mijn werk!”.
“En morgen dan?”
“Ja, morgen ga ik zo keihard werken om gisteren vrij te kunnen zijn!”
“Maar morgen is het ook weer vandaag”
“Precies”
“En het gisteren van morgen is ook vandaag!”
“Exact, dat zeg ik. Alleen vandaag werk ik niet,
voortaan is vandaag mijn enige vrije dag.
Waarom zou ik die opgeven?”
“Je leeft één dag!”