Photo:Jelle Touw © 2018
Auteur: openbaargeheim.
Banaan
Ek sal probeer jou te skrijf my jeug
in die agterwijk van die groot hawestad.
My pa het hard gewerk as skipaflaaiman!
Pisangbootjies gelos en steenkoolsakkies gesleep naar die walkant.
Als hy pikswart trug was gekom hy ruik so fijn naar pisang.
Wy het hem mooi ‘Pa Pisang’ genoem.
Hy vertel oër die heimweeïge seereis, oër die gevaar,
hoe die skip is gesink, gestoot op die klip.
Weken dryf Pisang Pa op die wild Kaapsee!
Niksnie geëet nie en het hy die meermin uit die golfies gevis,
‘Die meerminvrou is jou moe gewor’ , seg myn Pisang Pa,
‘en nu dan jy sal slapies doen, klein dolfyn!’
Ek droom elk nag van Meermin Moe,
van waar haar staartjie is geblyf?
Afkomstig
Waar komt u vandaan als ik vragen mag?
Ik ben afkomstig uit de Schaamstreek.
Ach, dat ligt niet zo ver van hier.
Nee klopt, dat ligt daar achter die heuvel…in de private zone.
Is dat niet dat afgesloten natuurgebied…?
Precies, dat stilte en tevens broedgebied…
Terra incognita…het is in handen van particulieren…je ziet er veel vogelaars turen.
Dat terrein waar het geboortekanaal doorheen loopt?
Dat kanaal dat in de crisistijd nog door werkelozen is gegraven?
Juist, daar…een prachtig oord!
Jammer dat het niet toegankelijk is.
Nee, maar goed ook, dat zou de natuur verstoren.
Alleen in de paartijd is het beperkt toegankelijk.
Tussentijds struin ik wat rond in de Grasduinen.
Nou, die Grasduinen ken ik nu wel, ik ga liever pierewaaien.
Zou je dat wel doen, het is hoogtij!
Ik ga alleen op hoogtijdagen.
Vers van het Veld
Vers van het Veld
Venster

Photo:Jules Macramé © 2018
Het venster gaf een feest met uitzicht op het nieuwe jaar. Ze verwelkomde alle druppels die bij haar op visite waren.
‘Wat fijn dat jullie allemaal heelhuids zijn aangekomen, na een lange reis…op deze allereerste dag van het jaar, waar komen jullie zoal vandaan?’
‘Ik ben van nogal voorname komaf’, sprak de eerste, ‘ik stam namelijk af van de hemelse dauw, jawel…’
Het bleef even stil.
‘….En ik was ooit de mooiste sneeuwvlok ooit’ , verzuchtte de drup naast haar, weemoedig
De een na de andere druppel stelde zich voor:
‘Ik was zo ooit zo hard als hagel, de schrik van iedere boer…’
‘…en ik ben een echte traan uit het oog van de maan…liefdesverdriet weet je…de zon had het uitgemaakt…en toen weer aan…en dan weer uit…’
‘Ik kom uit een echt arbeidersnest’ ,riep een schorre stem…zweet van het zout der aarde, aangenaam kennis te maken…is hier trouwens iets te drinken?’
‘En ik viel uit een kinderoog…van vreugde…zomaar…om niets…’ ,klonk het verwonderd.
Schoorvoetend bekende de volgende met een mengeling van trotse spijt in zijn stem:
‘Ik ben de bekende druppel die de emmer deed overlopen… sorry, dat het me nooit heeft gespeten!’
‘En jij daar in het hoekje’ ,vroeg het venster, ‘wie ben jij?’
‘Ik?…ik weet het niet…ik ben nat, altijd al geweest…maar wat dat is …nat?…geen idee..
ik ben nooit een spat veranderd…misschien had ik jullie allemaal wel kunnen zijn, maar ik ben gewoon nat gebleven…hebben jullie ook zo’n dorst?’
Het gezelschap was sprakeloos, ontnuchterd door de laatste spreker.
Het venster riep opeens: ‘Kom jongens, geef elkaar wat te drinken… het feest kan beginnen…Zo meteen komt de wind ons vermaken…jongens geniet van het uitzicht!’
Sociaal leven

De man uit de straat achter ons loopt ons tegemoet. Dit is onze vaste ochtendronde met de hond, normaal zien hem hier nooit. Hij kijkt stuurs en beantwoordt plichtmatig en met onverhulde weerzin mijn ochtendgroet.
We worden nu onherroepelijk door onze honden verbonden, ze kwispelen en wisselen ongedwongen hun geuren uit.
‘Ook honden hebben recht op een sociaal leven’, zegt de man onverwacht fel.
Ik meen zijn stem te horen overslaan.
Zijn vastberaden stellingname om voor de rechten van het dier op te komen verbaast mij.
Heb ik soms ooit dieren hun recht op een sociaal leven ontzegd…?
‘Natuurlijk’, zeg ik, ‘wat is een hond zonder sociaal leven?’
…………………………….
‘Het is rustig op straat niet…zo rond Oud en Nieuw?’ ,probeer ik , om ook aan het mensenrecht op sociaal contact tegemoet te komen.
‘Inderdaad, er is geen hond op straat…vanwege die knallen!’
‘Heeft uw hond er geen last van?’
‘Nee hoor, hij is doof …net als ikzelf trouwens’.
‘Ach, wat vervelend voor u!’, zeg ik meelevend.
‘Nee hoor, helemaal niet…ik zet hem gewoon uit als het me niet bevalt’.
‘Nou, fijne jaarwisseling dan!’
De man zit opeens afwezig aan zijn oorapparaat te frutselen.
Hij heeft mijn bedeesde stemgeluid niet ontvangen, ik probeer het nog eens.
‘Nog een fijne jaarwisseling’ ,roep ik, nu iets sterker.
Hij schrikt duidelijk en foetert: ‘Ja…hallo, ik ben niet doof!’
‘Nu niet meer’, zeg ik nog.
Gelukkig hoort hij dat niet meer, zijn hond heeft hem al voortgetrokken.
Thuis vraag ik mij af: kun je genieten van het mensenrecht op sociaal onvermogen?
Mijn hond bevestigt mijn vraag met stil zwijgen.
Soir de Canard
‘Soir de Canard’ van regisseur Camille Paturin is alles behalve een gemakkelijke film, maar laat zeker een onvergetelijke indruk achter, vooral omdat de film echt binnen komt…zodanig dat de bioscoopzaal een claustrofobische werking krijgt.
Het vaste filmkader wordt in ‘Soir de Canard’ consequent overschreden, in meerdere opzichten. In het openingsshot zien we het personage Monchou (Francette Brioche, inderdaad de dochter van Juliette) voor haar opmaakspiegel. Prachtig om te zien hoe ze geabsorbeerd wordt door het beeld.
De kijker is getuige van het uiterst traag aanbrengen van haar make-up…dit duurt schier eindeloos… Als Monchou zich half opgemaakt en half aangekleed bewust wordt van de draaiende camera die een close-up-shot van haar maakt slaat ze plots op de vlucht…de camera afwerend. Nu volgt een achtervolging van de camera die de hoofdrolspeelster belaagt. Als een hongerig roofdier probeert de opdringerige lens zijn prooi vast te leggen. Ze jammert geaffecteerd dat ze niet vastgelegd wil worden door de camera, maar de camera is niet te stuiten. Het lijkt een eindeloze jacht op de actrice tot die zich in een doodlopende steeg vastloopt…de camera blijft inzoomen, het personage klimt uit het filmkader en loopt weg over het plafond naar de zijwand en observeert vanuit die virtuele positie het bioscooppubliek.
Met een handcamera filmt ze de bezoekers…zoomt in. Ze beschuldigt hen op een bezwerende fluistertoon van medeplichtigheid…van stilzwijgende instemming, van voyeurisme. De camerabeelden verschijnen nu op het filmdoek. Als bezoeker zie je je zelf op het doek kijken of er wat te zien valt…je raakt er echt van overtuigd dat het beeld life in de zaal wordt gefilmd door de geprojecteerde Monchou op de wand. De zaal lijkt daardoor een zwarte kijkdoos waar men van buiten af in wordt bekeken…door wat, door wie?
Het publiek blijkt uit louter bekende acteurs te bestaan: Xavier Roquefort, Mireille Livarot, Bernard Morbier, Charles Pelardon en de hoogbejaarde Crotin de Chavignol.
Ik heb de film een week geleden gezien en nog betrap ik mij erop dat ik mij nog steeds bekeken voel, heel vervelend…liever had ik hem niet gezien. Een aanrader dus voor de echte cinefiel.
Vers van het Veld
Photo:copyright Jelle Touw 2017
Bijslaping
‘Een film bezoeken is een mooie gelegenheid om eens even bij te slapen en uit te rusten van de droom van het leven’
Éénderde leven verdromen we in de bioscoop ‘Slaap’ geheten.
De andere tweederde dromen we hardop met ogen open.
We zijn wakker in slaap en we slapen terwijl we waken.
Zoals er geen scheiding hoeft te zijn tussen werk en leven,
zo hoeft er ook geen scheiding te zijn tussen waken en slapen.
Die denkbeeldige scheiding kan wegvallen als er geen censor is die censuur pleegt,
als er geen onwelgevallige dingen uit de film worden geknipt.
Zolang er maar geen regisseur aan het manipuleren is en eindeloos scènes over wil doen. Het kan zolang er maar geen script is, zolang iedereen zichzelf speelt.
Zolang er geen nodeloze achtergrondmuziek over het beeld heen geplakt wordt,
geen ondertiteling, geen ideale belichting, geen cameravoering.
Al onze ogen zijn de camera.
Kom, onze film kan beginnen…of zijn we al aan het draaien?
‘Film draait om alles wat er uit de film wordt geknipt, om alles wat over gedaan moest
worden…over en over.’ F. Wildesheim



